Literaturjugend over Lux Live: Genoom sequencing

Afgelopen dinsdag hadden we het in LUX Live over het sequencen van je genen. De Literaturjugend deed verslag. Lees hieronder hun literaire reflectie op de avond.

Genoom sequencing

In de toekomst ga ik in elk geval dood, en wellicht aan een ziekte. Misschien krijg ik alzheimer, wellicht iets anders. Ik weet het niet. Wat ik wel weet is dat ik in de toekomst in elk geval het volgende programma op tv zie:

(De kans is 45 procent dat dit in 2020 wordt uitgezonden, 41 procent in 2024 en 14 procent in 2035)

Live vanuit studio LUX, Nijmegen, de stad waar als eerste aan exoom sequencing werd gedaan, met deze setting uit 2012 (de helixen op de achtergrond, maar alleen met iets meer camera’s en een iets luidruchtiger publiek), presenteert Joris Veltman, van hoofd van de onderzoeksectie opgeklommen tot hoofd van de afdeling en nu televisiepersoonlijkheid, wiens volledige DNA eenieder op de lippen ligt, het flitsende showprogramma:

Op zoek naar het ene foutje

Na Zorro, Joseph, Mary Poppins, is het nu tijd voor een ideale mix tussen deze AVRO-programma’s en RTL’s Kids Got Talent.

Hoe gaat dit programma in zijn werk? De deelnemer neemt plaats op de X of de Y die op de grond zijn gemarkeerd. Vervolgens gaat een deskundige jury, bestaande uit klinische genetici, op zoek naar dat ene foutje.
Na de test, die integraal wordt uitgezonden (alhoewel, misschien wordt er geknipt, dan is het niet live) komt de jury, onder leiding van Helger IJntema, met haar bevindingen. En af en toe, daar zitten wij, de kijkers, vooral op te wachten, is het een toevalsbevinding. Hét foutje.

Een willekeurig fragment uit aflevering drie. De juryvoorzitter spreekt, in de spotlight Joris Veltman, het kind en de ouders.
Helger IJntema: “Je kunt goed zingen, zo weten we uit vroege data.”
Het kind juicht. De ouders heffen hun ogen ten hemel. Zij weten wat er met al die kindersterretjes van Kids Got Talent is gebeurd. En met al die Mauds, Jamais, Nickys, Borissen en Bens.
De ouders roepen: “Willen wij dat weten? Nee, dat willen wij niet weten.”
IJntema: “Maar jullie hebben een contract getekend. Hebben jullie de kleine lettertjes gelezen? Maar bedenk, met dat goede zingen: als je daar snel bij bent, kun je er iets aan doen.”
Terwijl het kind rustig blijft, reageren de ouders woedend, breken de boel bijna af. Blijkt dat aggressiegen toch te bestaan.
IJntema staat er niet echt van te kijken: “Per generatie komen er 100 nieuwe foutjes bij in het DNA. Normaal gesproken. Er zijn altijd uitzonderingen. Als ik naar deze ouders kijk, vraag ik me af waar de meeste foutjes zitten.”
De ouders: “We gaan voor een second opinion van ons kinds DNA bij een particulier bedrijf.”
En dan is er reclame, waar wijlen Rijk de Gooijer nog even voorbij komt met ‘Foutje bedankt’ en Ome Willem zijn nieuwste cd aanprijst: ‘Deze fout op deze fout’.
Het incident loopt met een sisser af. Maar de discussie over de ethiek van het programma wordt in kranten en andere programma’s aangezwengeld. Een van de mensen die hierbij steeds in beeld komt is Guido de Wert, rationeel romanticus: Hij valt vooral over het woord ‘toevalsbevindingen’.
Er wordt een aflevering aan besteed bij Debat op Twee (dat kan ook best in LUX, Nijmegen wordt het nieuwe Hilversum). Guido de Wert is er. Hij wil in discussie met Joris Veltman, maar die weigert, ook al zegt hij “dat Guido me niet voor de voeten loopt.”
Daarop ontstaat er een korte, wat onacademische ruzie, dat eindigt met het dreigement van Veltman:
“Één haar van jou en ik heb je DNA.”

De discussie die De Wert probeert te voeren, is een zijlijngevecht en verdwijnt langzaam naar de achtergrond. Want de vraag is niet: willen weten van het foutje of het niet willen weten, maar: wat zijn de kijkcijfers van Op zoek naar het foutje, en hoeveel seizoenen houdt dit programma het vol.

Literaturjugend is de schrijfwerkplaats van Literair Productiehuis Wintertuin.
Meer info: http://www.wintertuin.nl/werkplaats/literaturjugend/